środa, 29 kwietnia 2015

"Magda" Meike Ziervogel



Przekonujący i chwilami boleśnie surowy opis nazistowskiego kręgu władzy, a także sposobu, w jaki na intymnym, osobistym poziomie przemoc odradza się w kolejnych pokoleniach.
Frederick Taylor


Fanatyczna, bezwzględna, bez reszty oddana wierze w Adolfa Hitlera i narodowy socjalizm, żona jednego z najpotężniejszych i najniebezpieczniejszych ludzi w hitlerowskich Niemczech, Josepha Goebbelsa - Magda Goebbels - osoba pełna sprzeczności. W jaki sposób zagorzała zwolenniczka syjonizmu zmieniła się w ikonę niemieckiego faszyzmu i antysemitkę, a matka sześciorga dzieci w morderczynię? Meike Ziervogel w swej notabene fikcyjnej opowieści, chronologicznie opisuje zdarzenia, jakie mogły mieć miejsce, lecz niekoniecznie się wydarzyły. Meike swoją prozą pokazuje głównie złożoność relacji oraz pewien łańcuch wydarzeń, który spowodował, iż Magda, z dziecka pełnego kompleksów, wiecznie krytykowanego przez matkę, przeistoczyła się w Pierwszą Damę III Rzeszy, oddaną całym duchem idei nazizmu.

Prawdopodobnie kiedy Goebbels, zdał sobie sprawę z nieuchronności porażki Niemiec w II wojnie światowej, zadecydował, że będzie czekał na klęskę i śmierć u boku Führera. Inni czołowi naziści zadbali o ochronę swoich dzieci, poprzez wysłanie ich w góry czy za granicę, jednak Magda Goebbels w pełni świadomie uznała, że będzie towarzyszyć mężowi wraz z dziećmi, by, jak sama mówiła: "zakończyć życie całej rodziny w jedyny słuszny i honorowy sposób"*. 

"Kiedy Magda położyła dzieci do łóżek 1 maja 1945 roku, powiedziała im, że dostaną szczepionkę. W rzeczywistości dr Kunz, wojskowy dentysta, wstrzyknął im morfinę. Magda chciała, by pomógł jej podać dzieciom cyjanek, gdy będą spać, ale odmówił. Wtedy zwróciła się do jednego z lekarzy Hitlera, Ludwiga Stumpfeggera, który wraz z nią rozkruszył tabletki cyjanku na zębach śpiących dzieci. Potem Magda i Joseph opuścili bunkier i wyszli na górę, do ogrodu Kancelarii Rzeszy. Ona wzięła tabletkę cyjanku, a on, dla pewności, zastrzelił ją z pistoletu, po czym wycelował sam do siebie. Kiedy dwa dni później Rosjanie po raz pierwszy weszli do bunkra, znaleźli ciała dzieci. Wszystkie leżały w swoich łóżkach w białych koszulach nocnych, bez żadnych widocznych obrażeń - za wyjątkiem Helgi. Jak wykazała przeprowadzona przez Rosjan sekcja zwłok, miała ona sińce na twarzy, co oznaczało, że zmuszono ją do zażycia cyjanku siłą. Można więc domyślać się, że w ostatnich chwilach swego życia to bezbronne, osamotnione dziecko odzyskało ducha walki.*

Nie da się objąć umysłem, dlaczego Magda nie chciała, by jej dzieci przeżyły wojnę. Na decyzję o samobójstwie prawdopodobnie musiała mieć duży wpływ śmierć Hitlera, która silnie nią wstrząsnęła. Na okładce książki pada pytanie zadane przez Katarzynę Miller:

"Gdy matka zabija swoje dzieci, gdzie jest początek zła?

Meike Ziervogel próbuje wyjaśnić, dlaczego kobieta jest w stanie zamordować własne dzieci. Nie jest to jednak próba wytłumaczenia tego czynu - bo jego bezwzględność nie znajduje żadnego usprawiedliwienia - ta książka, to raczej świadome wykorzystanie biografii Magdy Goebbels, w celu napisania powieści o skomplikowanych relacjach między matką a córką. Autorka wyraźnie skupia się tutaj na momentach, które uznaje za ważne i kluczowe dla emocjonalnego rozwoju swojej bohaterki - nie odmawiając jej przy tym człowieczeństwa. Pokazuje też łatwość, z jaką bohaterka książki poddawała się sile mężczyzn, którzy w jakiś sposób - fizycznie lub intelektualnie - na nią oddziaływali. W efekcie Ziervogel nakreśliła drogę, która doprowadziła Magdę do wielkiego dramatu.

Ta książka to ujęte, na wydawałoby się skromnych 140 stronach, wstrząsające studium psychologiczne kobiety, która bardziej niż ktokolwiek uosabia nazistowską żonę. Kobiety zimnej i wyrachowanej, która wraz z mężem popełniła samobójstwo, zabijając wcześniej sześcioro swoich dzieci... Studium pełne zaburzeń, które wpłynęły na losy nie tylko jednej rodziny, ale i całego narodu. Studium niezwykle trudnych emocji, bo II wojna światowa i Holokaust to trudny i bolesny temat. W niniejszej książce jednak nie chodzi o zrozumienie i ocenę zachowań, ponieważ jak napisała autorka w posłowiu: 

"Magda to obraz destrukcyjnej relacji matka – córka na przestrzeni trzech pokoleń. Za cel postawiłam sobie nie tyle zgodność z danymi historycznymi, ile uchwycenie psychologii postaci. Czerpałam z faktów i fikcji, tak jak mi nakazywała potrzeba.

Warto przeczytać tę książkę, ze względu na jej przekaz i magnetyzm płynący z samej historii - jednak uprzedzam, że ci, którzy poszukują biografii - nie odnajdą jej tutaj. "Magda" to pomieszanie fikcji z prawdą, ale to również tekst, który w swoim przekazie, jest niezmiernie niebezpieczny dla tych, którzy nie znają historii II wojny światowej, a przede wszystkim zbrodniczej działalności III Rzeszy.


źródło: Ostatnie dni Helgi Goebbels


_______________________________________________________________________
Meike Ziervogel, Magda, stron 144, Wydawnictwo Marginesy, 2015
Przekład: Anna Bańkowska

Za możliwość przeczytania książki serdecznie dziękuję Wydawnictwu Marginesy

38 komentarzy:

  1. Znam tę historię. Z ogromną ochotą przeczytam książkę.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Pasjonuję się historią. Uwielbiam takie książki, tylko rzadko je czytam... ;) Ale postaram się to zmienić.

      Usuń
  2. Szokująca postawa nazistowskiej kobiety. Chętnie zapoznam się bliżej z tą książką.

    OdpowiedzUsuń
  3. Makabryczna kobieta. Pierwszy raz o niej usłyszałem i się bliżej przyjrzałem oglądając bardzo dobry film o Hitlerze "Upadek", który polecam. Samej książki raczej nie przeczytam, ale dla zainteresowanych p. Goebbels pewnie będzie to dobra pozycja. :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Upadku nie oglądałam, ale dziękuję za polecenie. Zwrócę uwagę.
      Myślę, że książka zainteresuje nie tylko zaciekawionych Goebbelsami. To naprawdę intrygujący rys psychologiczny

      Usuń
  4. Wow, nie spodziewałam się takiej historii!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. a niby takie skromne 140 stron, prawda?

      Usuń
  5. Tę postać mogę nawiązać do bohaterek pewnego programu, a mianowicie "Kobiety, które niosły śmierć". Nie wiem czemu, ale takie było moje pierwsze skojarzenie.
    Książka bardzo mnie zaciekawiła.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Myślę, że Magda idealnie odnalazłaby się wśród bohaterek tego programu. Czasem go oglądam ;)

      Usuń
  6. Gdy ktoś ma mózg przeżarty toksyczną ideologią, to nie ma dla niego rzeczy niemożliwych... Aż się włos jeży na głowie.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Wstrząsające. Mimo przeczytania tej książki wciąż nie potrafię zrozumieć jej postępowania, i chociaż rozumienie nie jest głównym celem tej opowieści, to jednak człowiek zadaje sobie takie pytania i próbuje...

      Usuń
  7. Książka, którą muszę przeczytać. Chociażby ze względu na zainteresowania (II wojna światowa, a nie nazizm :P)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. nie posądzałabym Cię o zainteresowanie nazizmem ;)
      II wś to bardzo ciekawy temat!

      Usuń
  8. Z ogromną przyjemnością przeczytam tę książkę! :) bardzo ciekawie zrecenzowałaś :)

    OdpowiedzUsuń
  9. Ta książka mogłaby mnie zainteresować, zapamiętam tytuł, być może kiedyś po nią sięgnę :)

    OdpowiedzUsuń
  10. To chyba coś dla mnie:) Muszę kiedyś poznać tę książkę.

    OdpowiedzUsuń
  11. Nigdy nie zrozumiem tej kobiety. A książką jestem bardzo zainteresowana.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Chyba nikt nie jest w stanie jej zrozumieć...

      Usuń
    2. I właśnie ją zamówiłam:)

      Usuń
  12. Książka zdecydowanie nie dla mnie ;)
    http://ksiazkoweimperium-recenzje.blogspot.com

    OdpowiedzUsuń
  13. Toś mnie zaintrygowała. Uwielbiam książki o tematyce II Wojny Światowej, a zapoznanie się z historią będzie na pewno ciekawym doświadczeniem.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Gwarantuję silne emocje podczas lektury.

      Usuń
  14. Nie rozumiem chyba tej bohaterki, ale książka mnie intryguje.

    Pozdrawiam:*
    http://klaudiaczytarecenzuje.blogspot.com/

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Magda nie jest zwykłą "bohaterką literacką" ;)

      Usuń
  15. To przerażająca kobieta... A jednak chciałoby się poznać motywy, które nią kierowały. Mam nadzieję, że kiedyś uda mi się przeczytać tę książkę.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Zastanawiam się dlaczego Autorka chciała opisać właśnie tę kobietę i czym ją tak zafascynowała...

      Usuń
  16. Magdy miewają skomplikowane osobowości :]
    A tak poważnie to zbyt trudna książka dla mnie w obecnym czasie. Jednak nie mówię jej nie, tylko innym razem.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Myślę, że nie jest taka trudna, może to mnie poniosło w interpretacji ;)
      Wbrew pozorom język jest prosty, a nawet boleśnie prosty. Jednak magnetyzm przewyższa styl.

      Usuń
  17. Ta książka musi być przerażająca... A raczej przerażająca jest bohaterka. Powieść wydaje się być naprawdę interesująca.

    OdpowiedzUsuń
  18. Z pewnością czytelnika czeka wstrząsająca historia...

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Niewątpliwie. To nie jest książka dla każdego odbiorcy. Trzeba być przygotowanym na wnętrze...

      Usuń
  19. Muszę to przeczytać. Chociaż obawiam się, że długo będzie mi tkwiło w pamięci brr

    OdpowiedzUsuń
  20. Mroczny temat, ale i trudny. Lubię takie książki i będę jej szukać

    OdpowiedzUsuń
  21. Fragment jest co prawda interesujący, jednak nie jest to raczej książka dla mnie. Osobiście nie przepadam za książkami, które wyglądają nieco jak "wymyślona biografia".

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ten dłuższy fragment nie pochodzi z książki - na dole recenzji podlinkowałam jego źródło. Posłużyłam się nim tutaj żeby czytelnikom było łatwiej wyobrazić sobie do jak bestialskiego czynu była skłonna ta kobieta. Osobiście również nie przepadam za fikcyjnymi biografiami, ale tę wyjątkowo chciałam poznać. To ze względu na zainteresowanie historią.

      Usuń
  22. Uwielbiam takie książki.Zazwyczaj trzeba się skupić,by poczuć ich prawdziwy klimat,ale i tak nie trafią do każdego czytelnika.. Podejmę się wyzwania i przeczytam.Zapowiada się wspaniale ;)

    OdpowiedzUsuń
  23. Ciekawe jest to, że Magda Goebbels w młodości miała styczność z niemieckim ruchem syjonistycznym i nawet z nim sympatyzowała dosyć mocno. Pomyśleć, że dla bycia podziwianą tak się zmieniła...

    Domowa Księgarnia
    http://domowaksiegarnia.blogspot.com

    OdpowiedzUsuń

Dziękuję za Twoje odwiedziny. Będzie mi bardzo miło, jeżeli swoją obecność potwierdzisz pozostawionym komentarzem ;)

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...